Quảng cáo

















Lượt truy cập
Bao giờ gạo Việt Nam tự tin trước các tiêu chuẩn nhập khẩu?

Bao giờ gạo Việt Nam tự tin trước các tiêu chuẩn nhập khẩu? Đó là câu hỏi mà các doanh nghiệp sản xuất lúa gạo trong nước rất quan tâm trước tình hình giảm xuất khẩu mặt hàng lương thực trọng điểm đang xảy ra hiện nay.

Vì sao Việt Nam không thể trồng được lúa gạo tốt hơn?

Gạo là lương thực chính trong bữa ăn người Việt suốt hơn 1.000 năm nay. Ngày nay, chính phủ chỉ định dành 3,8 triệu ha để trồng lúa gạo, chiếm khoảng gần một nửa diện tích đất nông nghiệp. Trong đó, 1/3 lượng gạo sản xuất ra sẽ được dùng cho việc xuất khẩu. Cùng với Ấn Độ và Thái Lan, Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu lúa gạo nhiều nhất thế giới. Năm 2013, lúa gạo mang về cho Việt Nam gần 3 tỷ USD.

Trung Quốc là một trong những khách hàng mua gạo Việt nhiều nhất, chiếm 1/3 tổng lượng gạo xuất khẩu. Nhật Bản cũng là một quốc gia nhập khẩu gạo nhiều trong khu vực, nhưng đáng tiếc, hầu hết các loại gạo Việt Nam không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe của thị trường này.

Nhật đã ngừng nhập khẩu gạo của Việt Nam năm 2008 sau khi phát hiện dư lượng thuốc trừ sâu vượt ngưỡng cho phép, mặc dù trong những lô hàng năm sau, hai doanh nghiệp gạo của Đồng bằng Sông Cửu Long đã làm việc với nông dân để đảm bảo chất lượng hạt gạo theo tiêu chuẩn của Nhật.

Chất lượng hạt gạo Việt Nam không chỉ nằm ở vấn đề dư lượng thuốc trừ sâu. Trong khi Thái Lan, láng giềng của Việt Nam, ưu tiên trồng nhiều loại gạo phẩm chất cao như gạo hoa nhài – loại gạo có thời gian trồng lên đến cả năm nhưng có giá bán cao nhất ở Mỹ và Nhật, Việt Nam thường trồng các loại gạo chất lượng thấp nhưng ngắn ngày.

Thái Lan hiện nay đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng lúa gạo nhưng có vẻ Việt Nam cũng không tận dụng được cơ hội này để đẩy mạnh xuất khẩu.

Vấn đề chính là vì ngành nông nghiệp Việt Nam manh mún và nhỏ lẻ. Không giống như nhiều nước nông-công nghiệp phát triển khác, hầu hết nông dân Việt Nam vẫn thu hoạch bằng tay hoặc các máy móc thô sơ, hiệu quả thấp. Việc phơi phóng cũng thường “phó mặc cho trời” nên chất lượng sản phẩm sau cùng bị ảnh hưởng khá nhiều. Một trong các chính sách nông nghiệp của Việt Nam là khuyến khích nông dân gia nhập Hợp tác xã. Giờ đây, hợp tác xã đang bị nông dân ‘bỏ rơi’ vì họ không giữ được lời hứa giúp nông dân tìm đầu ra cho sản phẩm. Luật Hợp tác xã 2012 có vẻ giúp ích hơn. Luật công nhận Hội Nông dân như một doanh nghiệp, cho phép Hội đứng ra vay tiền từ ngân hàng. Điều khoản này giúp nông dân có tiền mua máy móc nông cụ để sản xuất hiệu quả hơn. Đồng thời, về mặt lý thuyết, giúp nông dân bán nông phẩm được giá hơn so với bán cho trung gian. Tuy nhiên, có vẻ những điều đó mới chỉ đang đúng trên giấy tờ. Giống như nông dân Việt Nam, những hộ nông dân nhỏ lẻ ở Nhật cung đang phải đối mặt với nhiều khó khăn do chính phủ Nhật có những chiến lược mới cho nền nông nghiệp của họ. Nhiều doanh nghiệp Nhật đã bắt đầu quan tâm đến việc thử nghiệm ký hợp đồng hợp tác sản xuất lương thực và nông sản ở Việt Nam để giảm chi phí sản xuất.

Hơn 9,5 triệu nông dân Việt Nam đang thu lợi rất ít từ nghề trồng lúa. Phương tiện sản xuất, thu hoạch ngành nông nghiệp này còn lạc hậu và gặp nhiều khó khăn trong đổi mới phương thức sản xuất. Chính phủ Việt Nam coi trọng việc trồng lúa gạo, vì đó là một trong những nông phẩm chính yếu nên đầu tư rất nhiều nhưng người hưởng lợi nhiều nhất là các nhà buôn trung gian. Số tiền hỗ trợ đến tay nông dân rất ít ỏi, thậm chí họ bị lỗ.

Nâng cao giá trị hạt gạo

Nâng cao giá trị hạt gạo, đó có lẽ là mong muốn của không chỉ người nông dân mà của bất cứ một người làm ngành nông nghiệp. Chẳng ai muốn ở một đất nước có nền kinh tế nông nghiệp làm trụ đỡ mà hạt gạo xuất khẩu đi lại thua thiệt hơn nước bạn, giá cả bị ép xuống thấp, thậm chí gạo của mình mà lại không phải gắn thương hiệu của mình. Dù không muốn, song thực tế này cũng đã và đang xảy ra.

Trước tình hình trên, Chính phủ đã chỉ đạo lập quỹ hỗ trợ sản xuất, xuất khẩu gạo. Quỹ hỗ trợ nông dân sản xuất, xuất khẩu gạo sẽ sử dụng nguồn vốn trích từ giá trị xuất khẩu của các doanh nghiệp, hoạt động theo quy chế do Bộ Tài chính quản lý.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát cũng đã phê duyệt quyết định về việc thành lập Ban chỉ đạo chương trình trọng điểm nghiên cứu lúa gạo quốc gia đến năm 2020 nhằm tập trung vào việc xây dựng chương trình trọng điểm nghiên cứu lúa gạo quốc gia theo hướng đạt được mục tiêu, chất lượng cao, năng suất cao.

Việc thành lập Ban chỉ đạo chương trình trọng điểm nghiên cứu lúa gạo quốc gia thể hiện quyết tâm cao độ của lãnh đạo Bộ NN&PTNT, với mục đích nâng cao chất lượng, giá trị cho hạt gạo Việt Nam. Và nếu như mục tiêu giá gạo xuất khẩu được nâng lên thì đó thực sự là niềm mong mỏi lâu nay của hàng triệu hộ nông dân trên cả nước.

Theo đó, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải tại Thông báo số 239/TB-VPCP  cũng có chỉ đạo về tình hình và giải pháp xuất khẩu gạo, Bộ Công Thương xác định các thị trường xuất khẩu gạo truyền thống là mục tiêu hàng đầu để đẩy mạnh xuất khẩu gạo. Tiếp tục triển khai thực hiện cơ chế điều hành xuất khẩu gạo vào các thị trường có hợp đồng. Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) theo dõi sát diễn biến thị trường gạo thế giới, cân đối cung cầu lúa gạo hàng hóa trong nước và tình hình thực tế xuất khẩu gạo để kịp thời thực hiện có hiệu quả các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu gạo.

Theo Hiêp hội Lương thực Việt Nam, xuất khẩu gạo 5 tháng đầu năm 2014 đạt 2,336 triệu tấn, trị giá đạt hơn 1 tỷ USD, giá xuất khẩu bình quân đạt 433 USD/tấn. So với 5 tháng đầu năm 2013, số lượng giảm 16,18%, trị giá giảm 15,68 %, giá bình quân giảm 0,72 USD/tấn.

Linh CC, Theo tbt.org.vn



Liên kết

© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH KHÁNH HÒA
Giấy phép số: 14/GP-STTTT, ngày  30  tháng 9  năm 2016
Chịu trách nhiệm chính:  TS. Huỳnh Kỳ Hạnh.
Địa chỉ: Khu liên cơ 1, Nha Trang, Khánh Hòa;    Điện thoại: 84 258 3824676;  Fax: 84 258 3824676;   Email: skhcn@khanhhoa.gov.vn.